Overdracht van hiv

Test jezelf

Hoe staat het met jouw basiskennis rondom hiv en de kans op overdracht? Test jezelf met de quiz 'Hiv en overdracht'.

undetectable 250U=U staat voor
Undetectable = Uninfectious

In 2016 zijn de resultaten van een groot internationaal onderzoek naar de overdracht van hiv onder hetero- en homostellen bekend gemaakt (PARTNER-studie, Engelstalig). De ene partner was hiv-positief, gebruikte medicatie en had een ondetecteerbare (onmeetbare) viral load. De andere partner was hiv-negatief. Deze stellen hadden seks zonder condoom, zowel vaginaal als anaal. In dit onderzoek zijn geen van de hiv-negatieven door hun partner geïnfecteerd.

Conclusie: mensen met hiv die succesvol worden behandeld met hiv-remmers en daardoor een onmeetbare viral load hebben kunnen het virus niet aan anderen overdragen. Ook niet als ze seks zonder condoom hebben.

Onmeetbaar hiv-virus (viral load)

Iemand met hiv die niet behandeld wordt heeft duizenden tot miljoenen virusdeeltjes in iedere milliliter bloed. Door hiv-remmers te gebruiken wordt de hoeveelheid hiv in het lichaam (viral load) omlaag gebracht tot het virus niet meer aan te tonen is in het bloed. Dit wordt onmeetbare of ‘ondetecteerbare’ viral load genoemd. Ondetecteerbaar betekent dat er minder dan 50 kopieën van het virus per mm3 bloed zijn. Er is nu aangetoond dat deze paar virusdeeltjes geen nieuwe hiv-infectie kunnen veroorzaken. Kennis over de hoogte of meetbaarheid van de viral load is dus een belangrijk gegeven als je hiv-positief bent.

Wat nou als je viral load wel meetbaar is?

Dagelijkse omgang
Het is onmogelijk om hiv over te dragen door te zwemmen, door kopjes te delen of door te tongzoenen. Ook niet via lichamelijke verzorging of het verlenen van eerste hulp. In de dagelijkse omgang hoef je helemaal nergens rekening mee te houden. Om hiv over te dragen, moet er een bepaalde hoeveelheid virus aanwezig zijn. Je kunt hiv niet overdragen via speeksel, zweet, snot en tranen, want daar zit veel te weinig virus in. Je hoeft thuis, op school, op je werk of waar dan ook dus geen speciale maatregelen te nemen. Het hiv-virus overleeft niet lang buiten het lichaam en zodra het vocht waar het in zit is opgedroogd is het virus dood. 

“In het  begin speelde de angst om anderen te infecteren. Ik had dat zelf veel meer dan mensen in mijn omgeving.Vooral in het contact met kinderen. Die zijn toch kwetsbaar. Ik voelde me heel vies en ik was bang om de baby van mijn broer aan te raken.
En ik dacht: wat als een kind me per ongeluk krabt? Als er iemand moest hoesten, dacht ik: ik heb haar net een zoen gegeven. Het komt door mij dat ze hoest. Nu denk ik: waar heb je je druk om gemaakt? “

Op je werk
Mensen met hiv kunnen zonder infectiegevaar voor collega’s en klanten hun werk doen. Waar dan ook, bijvoorbeeld in de gezondheidszorg, horeca, het onderwijs of de voedingsindustrie. Werken volgens de geldende hygiënerichtlijnen is voldoende. Deze richtlijnen zijn opgesteld om overdracht van infectieziekten te voorkomen; niet alleen de overdracht van hiv, maar ook Hepatitis-B of -C, die veel gemakkelijker worden overgedragen. Als men zich aan deze richtlijnen houdt, is er geen risico op overdracht. Het RIVM (RijksInstituut voor Volksgezondheid en Milieu) heeft een hele reeks LCI richtijnen infectieziektebestrijding opgesteld waaronder de LCI richtlijn hiv-infectie.

Waar zit het risico op hiv

Hiv zit met name in bloed, sperma, vaginaal vocht en moedermelk. Het virus is ook te vinden in ander lichaamsvocht, maar in zulke lage concentraties dat er geen risico op overdracht is. Hiv kan worden overgedragen via de volgende hoofdroutes:

Seks

Bij onbeschermd seksueel contact of seksuele activiteiten waarbij sperma, vaginaal vocht en/of bloed het lichaam binnendringen.

Fabels en feiten!

Soms komen er vragen omhoog over alledaagse dingen en de overdracht van hiv. Daarom een opsomming over hoe je hiv helemaal niet kunt overdragen.

  • Niet door te zoenen of te tongzoenen
    Je speeksel bevat veel te weinig virus om iemand te infecteren.
  • Niet door te niezen, hoesten of te snotteren
    Je nies, slijm en snot bevatten veel te weinig virus om iemand te infecteren.
  • Niet door iemand een hand te geven, te masseren of gemasseerd te worden
    Hiv kan niet door een onbeschadigde huid binnendringen. Als je een schaafwond hebt of een wond waar een korstje op zit, is er helemaal niets aan de hand. Als jullie allebei een open wond zouden hebben is er nog steeds maar een heel klein risico. Door een wond stroomt bloed naar buiten. Dat is juist om infecties te voorkomen. Er komt dus echt niet zo makkelijk hiv door een wond naar binnen.
  • Niet door een toilet, theekopje, ander servies, bestek of beddengoed te delen
    Het virus kan niet in de lucht blijven leven.
  • Niet door een tandartsenbehandeling te krijgen, eerste hulp te krijgen of te verlenen
    De normale hygiënemaatregelen die een tandarts of EHBO’er neemt zijn voldoende. Ook de patiënt die na jou bij de tandarts komt loopt loop dan geen risico.

En ook niet door insecten; niet door eten te delen of samen uit een glas te drinken (je kunt dus gewoon samen koekhappen); niet door zwemwater; niet door samen in bad te gaan en niet door een sauna of stoombad.

 

Deze informatie is nuttig