FAQ

Deze veelgestelde vragen (FAQ) over n=n zijn gebaseerd op kennis van de Hiv Vereniging en uit de Prevention Access Campaign.

Is U=U dezelfde campagne als n=n?

Nee. Het zijn twee verschillende campagnes. U=U is een internationale campagne opgezet door Prevention Access en de Hiv Vereniging heeft deze campagne altijd ondersteund. Omdat we vinden dat het Nederlands publiek ook op de hoogte moet zijn van deze boodschap lanceren we een nieuwe, Nederlandstalige campagne: de n=n campagne, niet meetbaar = niet overdraagbaar.

Is het hiv-virus dan helemaal verdwenen uit het lichaam?

Nee. Hiv is op dit moment niet te genezen. Het virus is niet verdwenen maar het wordt zo goed onderdrukt door de medicatie dat het niet meetbaar is in het bloed. Je blijft wel hiv-positief en de antistoffen (afweerstoffen tegen hiv) zijn ook nog meetbaar.

  • Dus een hiv-test blijft positief?
    Ja. Als je hiv-positief bent en je virus is niet meetbaar dan blijft de uitkomst bij een hiv-test nog steeds positief.
Wat is ‘viral load’ dan?

Viral load geeft de hoeveelheid virus per milliliter bloed weer. Als dit onder de 50 komt dan spreken we van niet meetbaar en geldt n=n.

Is niet meetbaar hetzelfde als ondetecteerbaar?

Ja. Ondetecteerbaar komt van het Engelse woord ‘undetectable’ en betekent niet meetbaar. Voor de n=n campagne hebben wij gekozen voor ‘niet meetbaar’ omdat het duidelijke woorden zijn en niet iedereen op de hoogte is van alle medische termen.

Dus als ik hiv-positief ben en het virus ondetecteerbaar, dan kan ik het virus niet overdragen?

Klopt. Het is wel belangrijk om trouw je medicatie te nemen en naar je afspraken in het hiv-behandelcentrum te gaan.

Is er wetenschappelijk bewijs voor n=n?

Ja. Er zijn wetenschappelijke studies die n=n  onderbouwen zoals  Opposites Attract, PARTNER en HPTN 052. Daarnaast zijn er  al meer dan 400 (inter)nationale organisaties die deze boodschap ondersteunen en uitdragen, check preventionaccess.org/ om te kijken wie dat zijn. In dit artikel in wetenschappelijk blad The Lancet staat een goede samenvatting.

Is de kans echt nul?

Ja.

  • Maar ik lees of hoor soms nog dat men spreekt van verwaarloosbaar, dat is toch niet nul?
    Dat klopt. De wetenschappelijke onderbouwing van n=n is nog niet heel breed bekend, dus het kan zijn dat mensen uitspraken doen op basis van verouderde informatie, daarom voeren we ook deze campagne. Daarnaast is het in de wetenschap niet gebruikelijk om een kans van nul aan te geven, want er kan altijd in theorie een statistische kans zijn en ook al is dat een kans van een op een miljoen, dan nog steeds is er een kans. Dat wordt dan wel nihil of verwaarloosbaar genoemd. Omdat wij te maken hebben met mensen in de maatschappelijke en sociale realiteit hanteren wij het gegeven dat de kans op overdracht wel nul is bij n=n, en de studies ondersteunen dit.
Hoe zorg ik ervoor dat het virus ondetecteerbaar wordt?

Het is belangrijk dat, zodra je hoort dat je hiv-positief bent, je snel in behandeling gaat. Samen met de internist en hiv-consulent ga je kijken welke medicatie het beste bij jouw leven past. Bij de meeste mensen wordt het virus dan binnen zes maanden ondetecteerbaar. Ook komt het voor dat het langer duurt. Daarom is het belangrijk om naar je afspraken te gaan en dagelijks je medicatie te nemen.

Als het virus ondetecteerbaar is, blijft dat dan zo?

Ja. Als je dagelijks je medicatie neemt (therapietrouw bent) en je naar je afspraken in het ziekenhuis gaat. Daar wordt regelmatig je viral load gemeten door de internist. De meeste mensen die in behandeling zijn gaan twee keer per jaar naar het ziekenhuis voor controle, als je net in behandeling bent dan kan dat iets vaker zijn. Als het virus langer dan één jaar ondetecteerbaar is, je therapietrouw bent en je regelmatig op controle gaat, komt het zelden voor dat het virus weer meetbaar wordt.

Waarom zijn sommige mensen nog wel detecteerbaar?

In Nederland is 95% van de mensen die hiv-remmers slikken ondetecteerbaar. Voor de overige 5% zijn er verschillende redenen. Het is mogelijk dat iemands omgeving of persoonlijke omstandigheden niet geschikt zijn om therapietrouw te blijven (stigma, mentale gezondheidsproblemen, woonomstandigheden, middelengebruik, financiële omstandigheden, enz.). Er zijn ook mensen die al heel lang veel verschillende medicatie hebben gekregen waardoor die medicatie niet meer goed werkt. Sommigen kiezen er bewust voor geen medicatie te slikken. Ook heeft niet iedereen toegang tot de gezondheidszorg of medicatie.

Kun je het hiv-virus overdragen als je detecteerbaar bent?

We weten dat het virus zich alleen verspreidt door onbeschermde seks, bloed-bloedcontact en moedermelk. De mythes dat je hiv krijgt door het delen van theekopjes of zoenen zijn jaren geleden al ontkracht.Bij seks zonder condoom met een een hiv-positief persoon met een meetbaar (detecteerbaar) virus ligt het iets anders. Onder de 50 viruscellen per milliliter wordt hiv niet overgedragen. Bij (flink) hogere aantallen viruscellen per milliliter, neemt de kans op overdracht toe. Zo heeft Iemand die net geïnfecteerd is miljoenen viruscellen per milliliter in het bloed waardoor de infectiousiteit groot is. Een condoom of PrEP biedt dan weer goede bescherming.

Ik twijfel of het virus bij mij ondetecteerbaar is, wat nu?

Als je niet zeker weet of je ondetecteerbaar bent, kun je dit het beste vragen aan je hiv-behandelaar. Die heeft inzicht in jouw viral load en kan je vertellen of je voldoet aan de criteria.

Waarom informeert mijn hiv-behandelteam mij niet over n=n?

Onlangs hebben de Nederlandse Vereniging van HIV-Behandelaren (NHVB) en de vereniging van verpleegkundig consulenten voor hiv (V&VN / VCH) het u=u statement van Prevention Access Campaign ondertekend. Hierdoor zullen steeds meer zorgverleners deze boodschap uitdragen, maar misschien is je zorgverlener nog niet op de hoogte van de nieuwste wetenschappelijke ontwikkelingen. De Hiv Vereniging vindt dat mensen altijd goed en onbevooroordeeld geïnformeerd moeten worden. Word je hierover niet geinformeerd door je behandelaar of consulent, dan horen wij dat graag. Neem dan contact op met het Servicepunt.

Hoe zit het met het condoomgebruik? Moet dat nog steeds dan?

Er zijn verschillende manieren om te beschermen tegen hiv. Eén daarvan is zorgen dat het virus ondetecteerbaar wordt (het virus is dan niet over te dragen). Condooms en PrEP* zijn andere manieren om jezelf te beschermen tegen hiv. Niet alle manieren beschermen je ook tegen andere soa’s of zwangerschap. Zo loopt iemand bij seks zonder condoom, ook met een ondetecteerbaar virus, nog steeds kans op zwangerschap of bijvoorbeeld chlamydia.

* PrEP is een medicijn dat beschermt tegen hiv, voor meer informatie check prepnu.nl.

Hebben soa’s invloed op het overdragen van hiv als het virus ondetecteerbaar is?

Wanneer het virus ondetecteerbaar is, is er geen kans op overdracht van het virus. Ook niet wanneer je een soa hebt, of je partner een soa heeft. 

En hoe zit het dan bij borstvoeding? En zwangerschap?

n=n is alleen toepasbaar op seks, en niet bij zwangerschap en borstvoeding. Omdat n=n geldt bij seks is er geen kans dat een vader met ondetecteerbare viral load hiv doorgeeft aan zijn ongeboren baby, omdat hij het virus niet over kan dragen aan de moeder.

De kans is zeer klein dat een moeder hiv doorgeeft aan haar baby wanneer haar viral load ondetecteerbaar is. De baby krijgt voor de zekerheid ook een tijdje hiv-remmers na de geboorte. Hierdoor komt in Nederland bijna geen overdracht van moeder op kind voor bij moeders met een ondetecteerbare viral load.

Over de kans op overdracht van hiv bij borstvoeding als de moeder een ondetecteerbare viral load heeft is nog niet veel bekend. Toch kun je ervoor kiezen om borstvoeding te geven als je hiv-positief bent. Kijk hier voor meer informatie over hiv, zwangerschap en borstvoeding. 

Het delen van naalden, geldt n=n daar ook voor?

Nee, n=n geldt niet bij het delen van naalden bij injecterend drugsgebruik, hier is nog te weinig onderzoek naar gedaan.

Wat betekent n=n voor mij als persoon zonder hiv?

Voor mensen met een hiv-positieve partner betekent n=n dat ze veilig seks zonder condoom kunnen hebben. Als je seks zonder condoom wil, dan is het wel belangrijk om dit met je partner(s) te bespreken omdat condooms ook bescherming bieden tegen zwangerschap en andere soa’s. Mensen met hiv lopen vaak tegen stigma aan. Nu er door n=n geen angst hoeft te zijn voor overdracht van hiv is er geen reden om mensen met hiv uit te sluiten of negatief te benaderen, zie het statement van de vereniging.

Wat betekent n=n voor mij als persoon met hiv?

Een niet meetbare viral load is beter voor je gezondheid. Het kan ook veel invloed hebben op sociaal, emotioneel en maatschappelijk vlak. Zoals ook vermeldt in het statement gelooft de Hiv Vereniging dat n=n bijdraagt aan de de gelijkwaardigheid, het geluk en de erkenning van mensen met hiv. De angst verdwijnt, schaamte maakt ruimte voor trots en mensen met hiv krijgen de kans hun positie in de maatschappij te verbeteren. n=n maakt mensen met hiv deel van de oplossing in plaats van de oorzaak. De Hiv Vereniging kiest ervoor om deze boodschap actief uit te dragen, omdat iedereen met hiv het recht heeft op onvoorwaardelijke gelijkwaardigheid.   

Geldt n=n alleen voor seksuele overdracht?

Ja. Wel is het zo dat we in de campagne ons niet alleen richten op seksuele overdracht maar ook op andere situaties. Wij geloven dat n=n een krachtig middel is om mensen met hiv ruimte te bieden zichzelf te empoweren. Bekijk het statement van de Hiv Vereniging voor meer informatie hierover.