Anticonceptie en hiv-remmers

Als je hiv hebt, kun je onder goede begeleiding van een dokter een gezonde baby krijgen (lees meer hierover bij kinderwens en zwangerschap). Maar als je (nog) geen kinderen wil, is anticonceptie een uitkomst.

Het is belangrijk om anticonceptie te kiezen die bij je past. Je kunt je keuze baseren op de volgende zaken:

  • Interactie
    • Er is soms interactie tussen hiv-remmers en hormonale anticonceptie. Dit komt doordat hiv-remmers en anticonceptie beide worden afgebroken in de lever door dezelfde enzymen. Er kan een versterkend effect zijn, waardoor de anticonceptie te snel wordt afgebroken. Dan ben je niet beschermd tegen zwangerschap. Je arts of apotheker dient op de hoogte te zijn van mogelijke interactie tussen hiv-remmers en anticonceptie.
    • Ook kan het zijn dat bepaalde hormonale anticonceptie je wordt afgeraden omdat je bestaande klachten hebt die verergerd kunnen worden door de pil. Voorbeelden hiervan zijn migraine, een hoge bloeddruk, trombose en hartafwijkingen.
  • Leefstijl
    • Bedenk je welke anticonceptie het best bij je leefstijl past. Vind je het vervelend om dagelijks aan de anticonceptie te moeten denken, of juist niet? En hoe belangrijk vind je het dat je je ongesteldheid kan plannen?
  • Kinderwens
    • Als je weet dat je binnenkort kinderen wil, is het handig om kortwerkende anticonceptie of anticonceptie zonder hormonen te gebruiken, zoals de pil, het koperspiraal of het condoom. Als je zeker weet dat je nooit kinderen wil, kun jij of je partner sterilisatie overwegen.
  • Soa's
    • Je kan hiv niet overdragen als je viral load onmeetbaar is, hiervoor hoef je dus geen condoom te gebruiken. Het condoom biedt als enige vorm van anticonceptie wel bescherming tegen soa’s.
  • Bijwerkingen
    • Veel vrouwen die hormonale anticonceptie gebruiken geven aan hier last van te hebben. De klachten variëren van hoofdpijn, misselijkheid, het vasthouden van vocht tot stemmingswisselingen en neerslachtigheid. De klachten wisselen per persoon. Wanneer je last van bijwerkingen hebt kun je met je arts overleggen of het beter is om over te stappen naar een andere methode.

Hormonale anticonceptie

De meeste soorten anticonceptie bevatten één of meer hormonen. Deze hormonen zorgen ervoor dat er geen ovulatie plaatsvindt, zodat er geen eitje bevrucht kan worden. Ook wordt hierdoor de slijmlaag rondom de baarmoederhals dikker, dit zorgt ervoor dat sperma niet zo makkelijk in je baarmoeder kan komen.

Voorbeelden van hormonale anticonceptie zijn: “de pil”, het hormoonspiraal, de prikpil, de vaginale anticonceptiering, anticonceptiepleisters, en het implantaat.  Als je geen hiv-remmers gebruikt kun je meestal uit al deze methodes kiezen. Als je hiv-remmers slikt heb je minder keuze in anticonceptie. Er kan namelijk interactie zijn tussen hormonale anticonceptie en hiv-remmers. Je arts kan je vertellen welke anticonceptie geschikt voor je is.

Kortwerkende hormonale anticonceptie
De combinatiepil en de minipil neem je dagelijks. Deze vorm van anticonceptie kun je meestal niet gebruiken als je hiv-remmers slikt. Dit komt doordat sommige hiv-remmers een invloed hebben op enzymen van de lever, doordat ze hierdoor worden afgebroken of dat ze deze juist remmen. Over het algemeen gaat het om de pillen die proteaseremmers (zoals darunavir, atazanavir) bevatten, of boosters (zoals ritonavir en cobicistat) of efavirenz als werkzame stof. Voor andere middelen zijn er doorgaans geen relevante interacties met hormonale anticonceptie. Vraag bij twijfel aan je apotheker of de door jou gebruikte combinatie wel met elkaar gebruikt kan worden.

Langwerkende hormonale anticonceptie
Langwerkende vormen van hormonale anticonceptie zijn een hormoonspiraal (Mirena of Kyleena), de prikpil, een vaginale anticonceptie ring (NuvaRing), de anticonceptiepleister (Evra) en een implantaat (Implanon). Het hormoonspiraal en de prikpil kunnen door bijna alle vrouwen met hiv gebruikt worden. De vaginale anticonceptiering, de anticonceptiepleister en het implantaat kun je meestal niet gebruiken als je hiv hebt.

Anticonceptie zonder hormonen

Niet-hormonale anticonceptiemethodes zijn het condoom en het koperspiraal. Bij anticonceptie zonder hormonen is er geen interactie met hiv-remmers.

Kortwerkende anticonceptie zonder hormonen
Je kan condooms gebruiken om zwangerschap te voorkomen. Let er wel op dat deze methode niet betrouwbaar is als het condoom scheurt of als je het condoom niet juist gebruikt. Als je viral load onmeetbaar is, kun je hiv niet doorgeven. Je hoeft dus geen condooms te gebruiken om overdracht van hiv te voorkomen.

Langewerkende anticonceptie zonder hormonen
Het koperspiraal bevat geen hormonen. Het spiraal wordt in de baarmoeder geplaatst. Het koper maakt de zaadcellen van de man inactief, hierdoor kan er geen bevruchting plaatsvinden. Het koperspiraal heeft geen interactie met hiv-remmers, en kan vijf tot tien jaar blijven zitten.

Morning-after pil

Als je onbeschermde seks hebt gehad en geen anticonceptie gebruikt, kun je als noodmiddel de morning-after pil nemen. Geef in de apotheek aan welke hiv-medicatie je gebruikt als je een morning-after pil haalt, zo kan gekeken worden welke geschikt is. Als er geen geschikte morning-afterpil is kun je ook een koperspiraal laten plaatsen.

Er zijn twee soorten morning-afterpillen. Bij beide pillen  is er interactie met hiv-remmers. Over het algemeen gaat het om de pillen die proteaseremmers (zoals darunavir, atazanavir) bevatten, of boosters (zoals ritonavir en cobicistat) of efavirenz als werkzame stof. Voor andere middelen zijn er doorgaans geen relevante interacties met de morning-after pil. Vraag aan je apotheker welke morning-afterpil geschikt voor je is.

Als er geen morning-afterpil is die gebruikt kan worden naast je hiv-remmers, is het koperspiraal een alternatief. Door het koperspiraal kan een eventuele bevruchte eicel zich niet innestelen in de baarmoederwand. Het koperspiraal kan tot en met de vijfde dag na de onbeschermde seks geplaatst worden.

Schematisch overzicht

 Betekenis van de kleuren anticonceptie hiv remmers kleuren 
  
  anticonceptie hiv remmers hormonale
  
  anticonceptie hiv remmers non hormonaal
  
  anticonceptie hiv remmers morning after
Deze informatie is nuttig

Lees ook

Kinderwens en zwangerschap

Lees meer >

Welke soa’s zijn er?

Lees meer >

Overstappen

Lees meer >