Wel of geen partner

Als je een partner hebt
Als je te horen krijgt dat jij hiv hebt en je partner niet, verloopt dat in elke relatie anders. Soms is de partner een fantastische steun, maar het kan ook spanning opleveren. Het komt voor dat een partner eraan moet wennen; het gebeurt ook dat hiv eigenlijk amper een rol speelt. Het kan ook gebeuren dat jullie seksleven nooit meer hetzelfde wordt en dat hiv de aanleiding is om de relatie te beëindigen.

Als je gevoelens eerlijk met elkaar bespreekt, kun je beter rekening houden met elkaar. Het kan zijn dat je je schuldig voelt of dat je je niet gelijkwaardig voelt. Het kan ingewikkeld zijn als je partner risico heeft gelopen om via jou hiv te krijgen. De een voelt zich extra verantwoordelijk om te voorkomen dat de partner hiv oploopt; de ander vindt dat echt een gedeelde verantwoordelijkheid. Het komt nogal eens voor dat men relatieproblemen toeschrijft aan hiv, terwijl het de vraag is of jullie zonder hiv niet ook die relatieproblemen hadden gekregen.

Als je partner ook hiv heeft, wordt dat soms makkelijker ervaren, of als gelijkwaardiger. Het kan zijn dat jullie los van elkaar hiv hebben opgelopen. Als de mogelijkheid bestaat dat de een het van de ander heeft gekregen, kan dat spanning opleveren. Als twee partners min of meer op hetzelfde moment gehoord hebben dat ze hiv hebben, zie je geregeld een soort deal: dit bindt ons, wij gaan voortaan voor elkaar zorgen. Als de relatie dan niet meer lekker loopt, moet die belofte worden verbroken. Dat kan ingewikkeld zijn. Je kunt het gevoel hebben dat je daarna met je hiv nooit meer een andere partner vindt.

Als je een partner zoekt

Als je hiv hebt en op zoek bent naar een partner, maakt het nogal wat uit of je hetero of homo bent. Onder homomannen komt hiv veel meer voor dan onder hetero’s, dus op zich is men veel meer aan het verschijnsel gewend. En het is een feit dat de homosubcultuur over de hele wereld in zeer veel gevallen boven zichzelf is uitgestegen als het gaat om solidariteit met mensen met hiv. Toch ervaren sommige homomannen met hiv dat ze in de gay scene worden buitengesloten. Dat dates afhaken zodra ze horen van je hiv-status en dat er wordt geroddeld. Dat hiv als onderwerp wordt vermeden. Dat mannen expliciet aangeven op zoek te zijn naar seks, soms zelfs bareback-seks, met iemand die zogenaamd ‘schoon’ is.

Onder hetero’s is hiv veel meer een ver-van-mijn-bed-show. De meeste hetero’s kennen niemand met hiv en veel mensen hebben vooroordelen over mensen met hiv: dat ze met jan en alleman het bed in duiken, of dat ze drugsgebruikers zijn. Als je met hiv bent geboren en dat aan een nieuwe liefde vertelt, kan het je gebeuren dat dat niet zomaar wordt geloofd.

Voor sommige mensen met hiv is dit een reden om gericht naar een partner te zoeken die ook hiv heeft. Vroeger was een argument daartegen dat een relatie met twee zieke partners wel erg zwaar belast wordt, maar nu verreweg de meeste mensen met hiv een prima gezondheid hebben, is dat anders komen te liggen.

Vertel je het?

Vertel je over je hiv of houd je het voor je? Wanneer vertel je het? Ieder gaat hier op zijn of haar eigen manier mee om. Er zijn geen pasklare antwoorden die voor iedereen goed werken. Het kan zijn dat het voor iemand meer stress oplevert om het te vertellen dan om het voor zich te houden. En die keuze kan over een jaar anders zijn.
Als je zelf de indruk hebt dat het aan je te zien is dat je hiv hebt – bijvoorbeeld door vetverplaatsing, een bijwerking van bepaalde hiv-remmers die vroeger werden voorgeschreven – kan het zijn dat je je relaxter voelt wanneer je van meet af aan open bent over je status.
Het kan ook afhangen van de omstandigheden. Als je in een ver land op vakantie bent, is het makkelijker om een potentiële geliefde te vertellen dat je hiv hebt dan je wanneer je een date hebt in de kleine provinciestad waar je woont. Als jij hiv hebt, maar je moeder en misschien je broertje of zusje ook, dan kan het zijn dat jouw openhartigheid ook gevolgen heeft voor je familie. En het ideale moment bestaat niet. Als je bij een eerste afspraakje vertelt over je hiv, kan het gebeuren dat de ander afhaakt. Terwijl het misschien toch maar een eenmalig contact zou zijn. Aan de andere kant: als je het lang voor je uit schuift, wordt het steeds ingewikkelder om het te vertellen.

Het is misschien goed om te weten dat je in Nederland juridisch gezien bij seksuele contacten nooit verplicht bent om te vertellen dat je hiv hebt (in veel andere landen ligt dat anders). Ook niet als bijvoorbeeld een condoom scheurt of als jullie onbeschermd contact hebben.

Het is aan jou om te beslissen hoe open of hoe eerlijk je wilt zijn over je hiv-status. De verantwoordelijkheid voor de risico’s van onbeschermde seks ligt altijd bij beide partners. Is je viral load onmeetbaar, dan kun je hiv niet overdragen. Lees meer hierover bij n=n: niet meetbaar =niet overdraagbaar.

Best een goed seksleven
De meeste mensen met hiv hebben na verloop van tijd best een goed seksleven. Er zijn mensen die door hun hiv helemaal geen verandering ervaren in hun seksualiteit. Maar veel mensen worden op dat gebied wat geremder. Geregeld vindt iemand het moeilijk om een date te hebben of om een relatie aan te gaan. Men ziet ertegen op om het te moeten vertellen of men is bang om het virus over te dragen. Daardoor komt het voor dat iemand zichzelf helemaal droog zet, terwijl men wél behoefte heeft aan seksualiteit en intimiteit. Dat is vaak een hele worsteling. Dat getob kan leiden tot seksuele problemen: erectieproblemen, een droge vagina, zich minder makkelijk geven tijdens het vrijen en pijn bij het vrijen.
Loek Elsenburg, verpleegkundig hiv-specialist

Deze informatie is nuttig

Lees ook

Seksuele problemen

Lees meer >

Welke soa’s zijn er?

Lees meer >

Seks als je ouder wordt

Lees meer >