Medicatie in de praktijk

Beginnen met de combi – ben je er klaar voor?
Zo snel mogelijk beginnen met de combinatietherapie is goed voor je gezondheid op de langere termijn. Het hiv-virus krijgt daarmee minder kans om schade aan te richten. De hiv-medicatie verlaagt de hoeveelheid virus in je bloed. Na een aantal maanden is het virus meestal onmeetbaar, wat betekent dat je hiv niet meer over kunt dragen.

Het beginnen met het slikken van de pillen is voor velen een grote stap. Voor een succesvolle behandeling is het belangrijk dat je er echt klaar voor bent. Ben je dat?

Je staat er niet alleen voor

Sommige hiv-positieven zien op tegen het beginnen met de combinatietherapie. Je leven zal veranderen als je met de hiv-remmers start. Wat zullen de bijwerkingen zijn? Valt het mee of tegen? Lukt het om de pillen elke dag op een vast tijdstip in te nemen? Je staat er niet alleen voor: de hiv-consulent en de hiv-behandelaar zullen ruim tijd uittrekken om al je vragen te beantwoorden en je twijfels te bespreken. Zij, maar ook je partner, familie of vrienden, kunnen je ondersteunen bij het volhouden van de therapie. Voor het besluit om te starten kun je meestal de tijd nemen. Een goede voorbereiding op de start is beter dan een overhaaste valse start.

Wil je of moet je beginnen?

Bij de keuze om wel of nog niet te beginnen, is het van belang hoe je tegenover het slikken van pillen staat. Het advies is: geen uitstel van medicatie. Dat is beter voor je gezondheid op de lange termijn. Maar de beslissing om te beginnen, ligt bij jou. Het gaat om jouw gezondheid, en alleen daarom. Hoeveel CD4-cellen heb je en hoe hoog is je viral load, de hoeveelheid virus in het bloed?
Naast deze getallen is een andere vraag minstens zo belangrijk. Als je nu met de combinatie begint, kun je het dan volhouden om de pillen steeds volgens de regels in te nemen? Hoe zullen de bijwerkingen uitvallen?

Wat komt er allemaal op je af als je aan de combinatietherapie begint?

goede hiv-zorg

In Nederland zijn 26 ziekenhuizen, de zogenaamde hiv-behandelcentra, die zich gespecialiseerd hebben in de behandeling van mensen met hiv. Daarnaast nog 4 behandelcentra gespecialiseerd in kinderen met hiv. Daar krijg je zorg van een hiv-behandelaar en een hiv-consulent. Je zult met hen lange tijd optrekken en samen belangrijke beslissingen nemen, zowel voor als tijdens de behandeling met combinatietherapie. Daarom is het belangrijk dat je een arts en hiv-consulent hebt met wie het klikt en met wie je goed kunt praten. Is dat niet het geval, dan kun je beter van arts of consulent veranderen.

Praktische problemen

Wat moet je doen als je de pillen vergeten bent in te nemen? Wat doe je als je na inname van de pillen moet braken? Soms kunnen de innameregels in conflict zijn. Soms moet je de pillen op een nuchtere maag innemen, terwijl je net iets gegeten hebt. Wat moet je dan doen?

Hieronder vind je tips als je praktische problemen hebt:

pillen vergeten

Als je de inname van pillen hebt vergeten, neem deze dan zo snel als mogelijk in. Vervolgens kun je weer terugkeren naar je gewone slikschema. Als je niet meer weet of je pillen hebt ingenomen, dan is het ook verstandig om ze alsnog in te nemen. Als je kort voor of op het volgende slikmoment ontdekt dat je je pillen hebt vergeten, neem dan je pillen in op de normale tijd. Laat je door je arts informeren over de nieuwste inzichten.

Komen de problemen vaker voor?

Bovengenoemde oplossingen zijn handig als je er maar af en toe gebruik van hoeft te maken, maar het kan zijn dat je regelmatig voor dergelijke problemen komt te staan. Bespreek dat dan met je arts en hiv-consulent. Misschien kan een aanpassing van het slikschema de problemen verhelpen. Maar het kan ook zijn dat de combinatie bepaalde voedselregels vereist, die niet bij je passen. Meestal is er een andere combinatie die beter bij jou past.
De problemen bijtijds signaleren en bespreken is beter dan te wachten en uiteindelijk op eigen houtje het slikschema aan te passen of zelfs te stoppen. Je loopt dan namelijk eerder gevaar dat hiv resistent wordt. Dan werken deze hiv-remmers voor jou niet meer. In overleg met de arts kan je vaak een betere oplossing vinden.

Hiv-remmers en voedselregels

Voor een aantal hiv-remmers bestaan er regels voor het gebruik van voedsel. Bij sommige van die middelen mag je rondom de inname ervan niet eten en bij andere middelen moet je juist wel eten. Dergelijke regels maken het gebruik van combinatietherapie lastiger. Maar niet al die regels zijn even streng.

Hiv-remmers en de maag

De pillen die je slikt, komen eerst in de maag terecht. De opname is anders wanneer de maag vol is of leeg. Bij een volle maag gaat de opname langzamer dan op een lege maag. De maag heeft dan meer werk te doen dan alleen het opnemen van de hiv-remmers. De ene hiv-remmer bereikt na de inname van voedsel een groter effect en een andere hiv-remmer bereikt er juist een kleiner effect door. Bij veel hiv-remmers maakt het niets uit. Voor die hiv-medicijnen zijn er geen voedselregels.

Waarom zijn er voedselregels?

effectiviteit

Soms bestaan er voedselregels vanwege de effectiviteit van een hiv-remmer. Als je je niet houdt aan de voedselregels dan kan het gehalte van een hiv-remmer in het bloed (= bloedspiegel) te laag zijn. Met een te lage bloedspiegel remt het medicijn het virus onvoldoende en dat levert het gevaar van resistentie op. Dan is het hiv-medicijn niet meer effectief.

Interacties met hiv-remmers

Tussen hiv-remmers en andere medicatie kunnen interacties (wisselwerkingen) bestaan. Dat kan gevolgen hebben voor de werkzaamheid en bijwerkingen van de medicatie.
Interactie betekent, dat het ene middel de werking van het andere middel verhoogt of juist verlaagt. Als hiv-remmer A de hoeveelheid van middel B in het bloed verlaagt, dan zal middel B minder effectief zijn. Als A juist de werking van B verhoogt, dan kunnen de bijwerkingen van B ernstiger worden.

Er kunnen interacties bestaan tussen

  • hiv-remmers onderling
  • hiv-remmers en andere medicatie, waaronder middelen die je zonder recept kunt krijgen
  • hiv-remmers en alternatieve middelen
  • hiv-remmers en de anticonceptiepil
  • hiv-remmers en drugs, waaronder XTC, speed, amfetamines, methadon en opiaten

Het effect van de interactie kan twee kanten opgaan:

  • de hiv-remmer beïnvloedt het effect of de bijwerkingen van het andere middel.
  • het andere middel beïnvloedt het effect of de bijwerkingen van de hiv-remmer.

Enkele voorbeelden van interacties:

  • Ritonavir versterkt het effect van XTC zo sterk, dat enkele mensen zijn overleden aan een overdosis XTC, terwijl ze slechts een gewone dosis XTC hadden gebruikt.
  • Een aantal hiv-remmers vermindert het effect van methadon.
  • Sint-Janskruid vermindert het effect van een groot aantal hiv-remmers.
  • Veel hiv-remmers vergroten de bijwerkingen van een aantal slaapmiddelen en middelen tegen angst.
  • Er lijken geen interacties te bestaan tussen cannabis en hiv-remmers.
  • Tussen alcohol en abacavir is een interactie. Alcohol verhoogt de werking van abacavir. Bij matig alcoholgebruik is deze interactie niet ernstig.

Meld het je arts

Om ongewenste interacties te vermijden, is het van belang om de hiv-behandelaar te melden welke medicatie je naast de hiv-remmers gebruikt. Als je drugs (bijvoorbeeld XTC of opiaten) of methadon gebruikt, is het ook belangrijk dat de hiv-behandelaar dat weet. Als je met nieuwe medicijnen begint, kun je de apotheker of voorschrijvende arts vragen om na te kijken of er interacties zijn met jouw hiv-medicatie.

 

Deze informatie is nuttig

Lees ook

Therapietrouw

Lees meer >

Bijwerkingen

Lees meer >

Overstappen

Lees meer >