Wat is het apenpokkenvirus?

Gepubliceerd: 09 juni 2022

Het apenpokkenvirus (Monkeypox) is een virusinfectie die vooral in West- en Midden-Afrika voorkomt. Er is nog veel onzekerheid en er is meer tijd nodig voor de goede data omtrent transmissie, hoe streng de quarantaine moet zijn, over het verloop van de ziekte en over de juiste strategie van vaccinatie en de bescherming die dat biedt. Een lichtpuntje is dat het virus zich niet heel gemakkelijk verspreid en voor het brede publiek een laag risico vormt. In deze blog geven we wat meer informatie over het apenpokkenvirus.

Laatst geüpdatet 9 juni 2022

Uitbraak in Europa

In mei 2022 werd bekend dat er verschillende mensen in Europa het virus hebben gekregen. Ook bij mensen in Nederland is apenpokken vastgesteld. Opvallend is dat bij het merendeel van deze mensen geen link met de gebieden in Afrika werd gevonden. Dit betekent dat het virus zich in Europa heeft kunnen verspreiden. Op 23 mei heeft de Europese gezondheidsdienst 85 gevallen vastgesteld in de Europese Unie, 6 daarvan zijn bekend in Nederland.

Hoe krijg je apenpokken?

Overdracht vindt plaats wanneer een persoon in nauw contact komt met een dier, mens of materiaal dat het virus bij zich draagt (bijvoorbeeld beddengoed waar vocht op zit waar het virus in aanwezig is). Het virus komt het lichaam binnen via een beschadigde huid (ook als deze niet zichtbaar beschadigd is), grote ademhalingsdruppels of de slijmvliezen. Het virus verplaatst zich niet over langere afstanden door de lucht, zoals bij het coronavirus het geval is. Het is niet bekend of het virus zich via sperma verplaatst, hoewel contact met wondjes tijdens seks wel voor overdracht van het virus kan zorgen. 

In de media wordt veel gesproken over het feit dat de apenpokken alleen bij mannen die seks hebben met mannen zou voorkomen. Dit klopt niet. Hoewel apenpokken nu voornamelijk onder mannen die seks hebben met mannen lijkt voor te komen, kan iedereen de apenpokken krijgen en verspreid het virus zich niet alleen via seksueel contact. Het is belangrijk om stigmatisering te voorkomen en objectieve informatie te geven.

Wat zijn de symptomen?

De incubatietijd (tijd van infectie tot symptomen) voor het apenpokkenvirus is gewoonlijk 7-14 dagen, maar kan variëren van 5-21 dagen. De ziekte begint met: koorts, hoofdpijn, spierpijn, gezwollen lymfeklieren, rillingen, moeheid.

Ongeveer 1-3 dagen na deze eerste symptomen ontwikkelt zich een huiduitslag die meestal in het gezicht begint en die daarna over het hele lichaam verschijnt. Deze uitslag begint met pustels (etterpuistjes) die overgaan in blaasjes. Na het indrogen van de blaasjes blijven korsten over die uiteindelijk na 2-3 weken van de huid afvallen.

Hiv en het apenpokkenvirus

Momenteel is er nog weinig bekend over hiv en het apenpokkenvirus. Hier moet nog meer onderzoek naar worden gedaan. Er wordt verwacht dat mensen die goed ingesteld zijn op medicatie en een hoger CD4-getal dan 200 hebben, geen zwaarder verloop van de ziekte zullen hebben. Hiv vergroot niet de kans dat je het apenpokkenvirus krijgt. Uit studies in landen in Afrika is verder bekend dat alleen mensen met hiv die geen medicatie nemen en een CD4-getal lager dan 200 een vergroot risico hebben op verloop met ernstige klachten. In Europa is hier tot nu toe geen sprake van en wordt de kans op ernstige klachten heel klein ingeschat. Zodra hier meer over bekend is, zullen we deze informatie delen.

Quarantaine en vaccinatie

De GGD is de aangewezen instantie die de zorg zal gaan coördineren. Nog deze week komt zij met een speciale testlocatie. De GGD zorgt ook voor het bron- en contactonderzoek.

Als iemand positief test op apenpokken moet diegene in isolatie blijven. Je mag dan geen contact met anderen hebben tot alle klachten voorbij zijn. Bij apenpokken is daarvan sprake als alle korsten van de huid zijn afgevallen. Dit kan 3 weken duren. Er is geen speciaal vaccin tegen het apenpokkenvirus. Omdat het apenpokkenvirus lijkt op het pokkenvirus kan het pokkenvaccin worden ingezet in de eerste dagen na mogelijke besmetting (post-expositie profylaxe). Dit vaccin kan ook gebruikt worden als bescherming vooraf voor mensen die meer risico lopen. Dit moet nog nader onderzocht worden, zodra hier meer informatie over bekend is, delen we dat hier. Of mensen die gevaccineerd zijn met het pokkenvaccin ook beschermd zijn tegen de apenpokken is nog onduidelijk. Er wordt verwacht dat er wel iets van bescherming is, maar we weten nog niet in welke mate, ook dit moet nog nader worden onderzocht.

Klachten?

Heb je klachten dan kun je je het beste melden bij je hiv behandelaar/verpleegkundige. Zij kunnen je op de juiste wijze informeren en verwijzen.

Deze informatie is nuttig