Griepprik: wel of niet?

Gepubliceerd: 17 oktober 2019

Griep wordt veroorzaakt door het influenzavirus. Niet iedereen wordt ziek als hij of zij in contact komt met het virus, en hoe ziek iemand wordt verschilt per persoon. Ook zijn er verschillende varianten van het virus, van sommige varianten word je zieker dan van anderen. De griepprik is ontwikkeld om te zorgen dat mensen met een verminderde weerstand (bijvoorbeeld door hiv) minder of helemaal niet ziek door griep worden. Maar hoe werkt de griepprik en wat zijn de voor- en nadelen?

Griep

Van griep kun je flink ziek worden. Bij griep krijg je vaak koorts, koude rillingen, spierpijn en hoofdpijn. Mensen met griep liggen meestal drie tot vijf dagen in bed. Sommige mensen worden zo ziek dat een ziekenhuisopname nodig is. Ook kunnen door de griep bacteriën de kans krijgen om zich uit te breiden en bijvoorbeeld een longontsteking veroorzaken.

Hiv en de griepprik

Mensen met hiv krijgen waarschijnlijk niet vaker griep dan mensen zonder hiv. Wel worden ze vaker ernstig ziek door griep. Ze krijgen vaker een longontsteking, en moeten vaker opgenomen worden in het ziekenhuis. De griepprik wordt dus aanbevolen aan mensen met hiv.
Er is uitgebreid onderzocht wat voor effect de griepprik op mensen met hiv heeft. De griepprik is veilig voor mensen met hiv, ongeacht welke medicatie ze slikken. Als je een laag aantal CD4-cellen (lager dan 100-150 per mm3) hebt, kan het wel zijn dat de griepprik minder goed werkt.

Voordelen en nadelen
De griepprik zorgt ervoor dat de meeste mensen geen griep krijgen wanneer ze in contact komen met het griepvirus. Als je ondanks dat je de prik hebt gehaald toch griep krijgt, verloopt de griep milder en is de kans kleiner dat je ernstig ziek wordt. Door de griepprik te halen bescherm je ook anderen in je omgeving.

Een nadeel is dat de prik niet gegarandeerd werkt. De griepprik beschermt niet tegen alle varianten van het griepvirus. Het griepvirus verandert elk jaar, en er moet ieder jaar een nieuwe griepprik ontwikkeld worden. Je kan griep krijgen van een griepvirus dat niet in de griepprik zit. Vaak word je dan wel minder ernstig ziek.

De griepprik werkt minder goed als je afweersysteem niet goed werkt, door bijvoorbeeld een laag aantal CD4-cellen. Er worden dan onvoldoende afweerstoffen gemaakt. Als je dan toch griep krijgt, kan de griepprik ervoor zorgen dat je minder ernstig ziek wordt. De griepverschijnselen zijn vaak minder erg, de kans op longontsteking en andere gezondheidsproblemen is kleiner. Ook is de kans kleiner dat een aandoening die je al hebt (zoals diabetes of hartklachten) erger wordt door de griep.

Hoe werkt de griepprik?

Een griepprik bevat delen van dode griepvirusdeeltjes. Omdat deze deeltjes dood zijn, kan je er geen koorts of griep van krijgen. Je immuunsysteem reageert op de gedode griepvirusdeeltjes door afweerstoffen te maken tegen het virus. De reactie op dode virusdeeltjes is minder sterk dan wanneer er een echt griepvirus in je lichaam zou zitten, maar je lichaam kan er wel alvast zijn afweerreactie op ‘oefenen’. Door deze oefening kan je lichaam bij een echt griepvirus beter en sneller reageren. Daardoor wordt de kans op griep kleiner.

Elk jaar een nieuwe griepprik

Het griepvirus verandert regelmatig. Hierdoor kun je elk jaar griep krijgen, ondanks de afweerstoffen die je lichaam het jaar ervoor gemaakt heeft. De griepprik wordt dus elk jaar vernieuwd. Deskundigen voorspellen welke griepvirussen de komende winter het meest zullen voorkomen. In de griepprik komen dode griepvirusdeeltjes van die virussen. De griepprik beschermt je voor ongeveer zes maanden tegen griep. Als je vorig jaar ook een griepprik hebt gehad, is deze dus uitgewerkt.

Voor wie?

De griepprik wordt gratis aangeboden aan mensen die extra risico lopen om ernstig ziek te worden door griep. Dit zijn voornamelijk mensen met een chronische ziekte en ouderen. Hiv veroorzaakt extra risico, en bijvoorbeeld hartklachten, diabetes en astma ook. Als je naast hiv nog andere redenen voor een verminderde weerstand hebt, is de prik extra aan te raden. Hiernaast krijgt iedereen die ouder is dan 60 jaar standaard een uitnodiging voor de griepprik. Ook worden mensen die in de gezondheidszorg werken vaak verzocht om de griepprik te halen. Zo kunnen ze het virus dan niet overdagen aan patiënten, cliënten en bewoners.

Wanneer?

De beste tijd om de griepprik te halen is elk jaar tussen half oktober en half november. Wacht niet te lang met het halen van de prik, het duurt namelijk ongeveer twee weken voordat de griepprik voldoende beschermt tegen griep. Mocht je niet in de gelegenheid zijn om de griepprik in oktober of november te halen, dan kun je dit ook later doen. De bescherming duurt meestal zes maanden, dus ook in december of later heeft het nog zin om de griepprik te halen.

Geen uitnodiging gehad

De meeste huisartsen versturen de uitnodiging voor de griepprik eind september. Als je geen uitnodiging hebt gehad, kun je hiernaar vragen bij de huisarts. Mensen met hiv lopen extra risico op ernstige ziekte bij griep, dus wordt de griepprik gratis aangeboden. Als je de griepprik graag wil halen maar je geen chronische ziekte hebt of niet ouder bent dan 60, moet je hier zelf voor betalen. De huisarts kan je vertellen hoeveel het kost.

Zelf kiezen

De griepprik wordt aangeraden aan mensen met hiv, maar je mag zelf kiezen of je de griepprik haalt of niet. Als je de griepprik haalt, is de kans veel kleiner dat je griep krijgt. Mocht je griep krijgen, dan heb je er na de griepprik (veel) minder last van. Er is echter geen garantie dat je niet ziek wordt.

Meer informatie:
- https://www.thuisarts.nl/griep/ik-wil-griep-voorkomen
- https://www.rivm.nl/Onderwerpen/G/Griep/Griepprik

Oproep!

We hebben eerder via het Servicepunt een bericht ontvangen over een stigmatiserende oproep voor de griepprik. In de oproep staat dat mensen met hiv niet naar het inloopuur voor de griepprik kunnen, maar dat zij speciaal moeten bellen om een afspraak te maken voor de griepprik. Dit is natuurlijk niet correct, als je hiv hebt kun je gewoon in het inloopuur de griepprik krijgen. Bovendien zet dit een verkeerd beeld over hiv neer.

Heb jij ook een uitnodiging ontvangen waarin staat dat mensen met hiv speciaal een afspraak moeten maken? Of bevat de uitnodiging onjuiste en/of stigmatiserende informatie? Laat het ons weten door contact op te nemen met het Servicepunt: ma, di, do van 14.00 – 22.00 uur op 020 – 689 25 77. Of stuur een e-mail naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. met een scan of foto van de brief die je hebt ontvangen. Zo kunnen we ervoor zorgen dat er in de toekomst geen stigmatiserende uitnodigingen meer verstuurd worden.

Deze informatie is nuttig